خاش بهترین کارخانه سیمان ایران
محل تبلیغات دوستان
کلمات کلیدی
اصول مطالعه و روشهای آن زاهدان مقـدمه ای بـر زمین شناسـی ایـران ایران یکی از چند کشور تولیدکننده سنگ در جهان است ا متخصصان معدن و علوم زمین سیستان و بلوچستان Naser Shahraki ناصر شهرکی درآمدی بر پگماتیت ها - گرانیت ها - ناصر شهرکی روش لرچ و گروسمن - روش مخروط شناور دو مقالات معدن پارس ماین معادن افسانه ای زمینی ; ناصر شهرکی نرم‌افزار طراحی الگوهای آتش‌باری در معادن روباز یک تکنیک جدید در آتشباری برای حذف اضافه حفاری، بهبود در خردایش، کاهش مصرف مواد ناریه و کاهش ارتعاشات طراحی معدن - روش \\\\\\\"دو\\\\\\\" مخروط شناور درآمدی بر پگماتیت ها مختصری در مورد سنگ‌هاى رسوبى سنگهای تزئینی و نما < تجارت جهانی ناصر شهرکی ارزش خالص فعلی - بازگشت سرمایه - نرخ بازگشت داخلی داوطلب شورای شهر زاهدان . نامزد شورای زاهدان کاندیدای شورای شهر زاهدان شورای شهر زاهدان وعلوم زمبین متخصصان متخصصان یعقوب پور کانسار پلاسر زمین شناسی - معدن شناسان زمین برای نه اما عجیب مقـدمه ای بـر زمین شناسـی ایـران موانع توسعه صنعت سنگ های ساختمانی در ایران ارزیابی ISI مقاله یک چگونه بلوچستان ایران؛سیستان اکتشاف استخراج معدن مهندسی مکران زابلستان ایران مرکزی جنوب می شود تجارت جهانی وجایگاه صنعت سنگ ایران روش های ارزیابی طرح های استخراجی عجیب اما نه برای زمین شناسان معدن مس چهل کوره زاهدان کجاست ؟ شادروان مهندس افشین ناروئی زنده یاد مهندس فریدون مالکی پروده‌شرقي حفاري، اکتشافي، پروژه‌هاي محيط‌زيست، کوره چهل مس بنويسيم پروپوزال پارس
PageRank فارسی



تاكنون بيش از 25 كاني حاوي كروم در طبيعت شناسايي شده است كه از اين ميان فقط كروميت كاني اقتصادي فلز كروم است. اين كاني داراي رنگ سياه است. جلاي آن فلزي تا شبه فلزي است و رنگ خاكه آن نيز سياه تا قهوه‌اي است و به خاطر رنگ، چگالي و همايند كانه‌اي شناخته مي‌شود.



كروم و كروميت فلزي راهبردي در صنايع فولاد و صنايع شيميايي

 

گردآورندگان:

منصور قرباني

رضا مظفرزاده

نيلوفر موسوي پاك

publisher : www.parsmine.com

خصوصيات فيزيكي كروم

كروم (Chromium) نخستين‌بار توسط L.N.Vaquelinشيميدان فرانسوي، از كاني Crocoite (PbCrO4) كه در سال 1797 از اورال آورده شده بود؛ به صورت اكسيد كروم (CrO3) استحصال شد. وي در سال بعد، از طريق احيا با زغال چوب، عنصر كروم را از اكسيد مربوطه آزاد كرد. كروم ريشه يوناني داشته و از واژه Chromaبه معني رنگ گرفته شده است، زيرا تركيبات مختلف اين فلز رنگ‌هاي متنوعي دارند. كروم داراي رنگ آبي روشن با جلاي فلزي مشابه پلاتين است. اين عنصر داراي عدد اتمي 24 است كه در جدول تناوبي در گروه عناصر واسطه قرار دارد. جدول 1 ويژگي‌هاي فيزيكي اين عنصر را نشان مي‌دهد.

جدول 1. خواص فيزيكي فلز كروم

 

عدد اتمي

24

جرم اتمي (g/mol)

996/51

شعاع اتمي (Å)

27/1

شعاع يوني (Cr+6)(Å)

53/0

جرم حجمي (gr/Cm3)

19/7

نقطه ذوب (°C)

1857

نقطه جوش (°C)

2672

 

كاني‌شناسي

تاكنون بيش از 25 كاني حاوي كروم در طبيعت شناسايي شده است كه از اين ميان فقط كروميت كاني اقتصادي فلز كروم است. اين كاني داراي رنگ سياه است. جلاي آن فلزي تا شبه فلزي است و رنگ خاكه آن نيز سياه تا قهوه‌اي است و به خاطر رنگ، چگالي و همايند كانه‌اي شناخته مي‌شود.

وزن مخصوص كروميت 5/4 تا 8/4 گرم ‌بر سانتيمتر مكعب و متوسط وزن مخصوص آن
gr/Cm36/4 و داراي سختي 5/5 تا 5/6 در مقياس موس بوده و نقطه ذوب آن 1907 درجه سانتيگراد است.

كروميت از كاني‌هاي گروه اسپينل با فرمول عمومي XY2O4است (X‌يك فلز دوظرفيتي و Yيك فلز سه‌ظرفيتي است) كه به جاي Cr3+فلزاتي همچون Al3+وFe3+و به مقدار كمي Ti4+مي‌توانند جانشين شده و گاهي مقداري Mnو Niبه جاي Fe2+مي‌نشيند. به‌طور كلي فرمول شيميايي كروميت FeCr2O4است.

كروميت داراي دو عضو انتهايي آهن و منيزيم‌دار است. چنانچه كاتيون منيزيم در ساختمان كروميت وجود داشته باشد به آن منيزيوكروميت و چنانچه آهن در ساختمان وجود داشته باشد به آن فروكروميت گفته مي‌شود. خواص فيزيكي دو نوع كروميت در جدول 2 آمده است.

 

جدول 2. مشخصات فيزيكي مربوط به دو نوع كروميت

 

درجه ذوب (° C)

سختي (موس)

وزن مخصوص (gr/Cm3)

نوع كروميت

1730

5/4

8/3

(MgCr2O4)منيزيوكروميت

1545

5/5

8/4

(FeCr2O4)فروكروميت

 

 

در صنعت دو پارامتر ميزان Cr2O3و نسبت Cr/Feاز اهميت ويژه‌اي برخوردار است. با توجه به اين مقادير سه نوع كروميت قابل تفكيك است. دسته اول كروميت‌هاي غني از كروم كه در اين دسته از كانسنگ‌هاي كروميت مقدار Cr2O3در حدود 46 تا 55 درصد و نسبت Cr/Feنيز بيش از 1/2 است. دسته دوم كروميت‌هاي غني از آهن است كه در اين دسته مقدار Cr2O3حدود 40 تا 46 درصد بوده و نسبت Cr/Fe 5/1تا 2 است. دسته سوم نيز علاوه بر كروم و آهن، آلومينيم نيز در ساختمان اتمي وجود دارد. در اين دسته از كانسنگ كروم مقدار اكسيد آلومينيم بين 22 تا 34 درصد، مقدار اكسيد كروم بين 33 تا 38 درصد و نسبت Cr/Fe 2تا 5/2 است.

كروميت را مي‌توان از لحاظ درصد Cr2O3درجه‌بندي نمود كه بر اين اساس سه نوع كروميت قابل تفكيك است:

1-  كروميت درجه يك كه ميزان Cr2O3آن بيشتر از 48 درصد است. اين كانسنگ معمولاً كم است و در پاره‌اي از معادن اسفندقه، فارياب و سبزوار ديده مي‌شود.

2- كروميت درجه دو كه ميزان Cr2O3آن بين 48-42 درصد است. اغلب كروميت‌هاي ايران از اين نوع هستند.

3- كروميت درجه سه كه ميزان Cr2O3آن كمتر از 42 درصد است. پاره‌اي از كروميت‌هاي سيستان و بلوچستان از اين نوع هستند.

بافت و ساخت كروميت

كروميت به‌طور كلي وابسته به سنگ‌هاي اولترامافيك (هارزبورژيت،‌ پريدوتيت، دونيت و پيروكسنيت‌ها) است. مقدار Cr2O3در تركيب كروميت به تركيب سنگ مادر وابسته است بدين معني كه هرقدر مقدار اوليوين در سنگ بيشتر باشد، مقدار Cr2O3در تركيب كروميت نيز بيشتر خواهد بود.

از نظر شكلي كروميت به‌صورت خودشكل و به‌صورت بي‌شكل در ذخاير كروميتي ديده مي‌شود. قطر دانه‌هاي آن بين 2/0 تا 10 ميليمتر است. بلورهاي ريز و كوچكتر از 2 ميليمتر فراوان‌تر هستند

انواع كروميت‌ها معمولاً داراي دو ساخت هستند كه در بحث زمين‌شناسي و انواع كانسارها به توصيف آنها مي‌پردازيم:

1-  ساخت لايه‌اي

2-  ساخت انباني

از نظر بافتي نيز كروميت داراي بافت‌هاي زير است:

·  بافت نواري: اين بافت تناوبي از لايه‌هاي كروميت به همراه سرپانتين و اوليوين است كه معرف نوعي بافت منظم است. اين نوع بافت عمدتاً در كانسارهاي نوع بوشولد تشكيل مي‌شود. در اين نوع بافت مقدار كروميت نسبت به سيليكات متغير است.

·  بافت پوست‌پلنگي: رايج‌ترين بافت كانسنگ كروميت بافت پوست‌پلنگي است كه در اين بافت دانه‌هاي كروميت به‌شكل كروي و يا بيضي شكل در بين كاني‌هاي سرپانتين و اوليوين تشكيل مي‌شوند. در اين نوع بافت بلورهاي كروميت به صورت اتومورف و بعضاً گزنومورف وجود دارند.

  • بافت كوكاد: اين بافت شامل يك هسته كروي كروميت است كه حول آن را پوسته سرپانتيني فرا گرفته و بعد از آن مجدداً حاشيه ديگري قرار گرفته كه داراي بلورهاي ريز زيادي از كروميت است. به اين بافت خوشه‌انگوري نيز مي‌توان گفت.
  • بافت افشان: در اين نوع بافت بلورهاي كروميت به صورت دانه‌هاي ريز در درون سنگ ميزبان پراكنده هستند. به اين بافت، نفوذي نيز گفته مي‌شود.
  • بافت توده‌اي و متراكم: در اين بافت كانسنگ كروميت به صورت توده‌هاي بزرگ در سنگ‌هاي اولترامافيك وجود دارد.

 

زمين‌شناسي و انواع كانسارهاي كروميت

همانطور كه پيشتر گفته شد جايگاه اصلي كروميت در سنگ‌هاي اولترامافيك است و در اصل كروميت از تفريق ماگماي مافيك و اولترامافيك در مخزن‌هاي بزرگ ماگمايي بوجود مي‌آيد. از ديدگاه ماگماتيسم دو نوع ماگما مي‌توانند كروميت تشكيل دهند:

الف- ماگماي كوماتيتي كه در داخل قاره‌ها و سپرهاي آركئن تزريق مي‌شوند

ب- ماگماي توله‌ايتي تيغه‌هاي ميان اقيانوسي

مهم‌ترين تقسيم‌بندي كانسارهاي كروميت بر مبناي شرايط تشكيل كروميت است كه بر اين اساس دو تيپ انباني و لايه‌اي براي كانسارهاي كروميت مشخص شده است. البته تقسيم‌بندي ديگري نيز بر مبناي مقدار ذخيره كانسنگ وجود دارد. در اين دسته‌بندي كانسارهاي كروميت به سه دسته زير تقسيم‌بندي مي‌شوند:

1- كانسارهاي خيلي بزرگ: با ميزان ذخيره بالاي 100 ميليون تن مانند بوشولد در آفريقاي جنوبي

2-  كانسارهاي بزرگ: با ميزان ذخيره بالاي 1 ميليون تن

3-  كانسارهاي كوچك: با ميزان ذخيره چند ده هزارتن تا ميليون تن

ويژگي‌هاي كانسارهاي دو نوع آلپي و بوشولد (انباني و لايه‌اي) در جدول 3 آمده است.

·         كانسارهاي تيپ لايه‌اي يا چينه‌سان (Stratiform) يا نوع بوشولد

اينگونه انباشته‌ها در اثر تفريق ماگماي اولترامافيك و مافيك اغلب با تركيب كوماتيتي در آشيانه‌هاي بزرگ ماگمايي و تزريق آن پديد آمده‌اند. كروميت و كاني‌هاي ديگري كه در آغاز تفريق ماگما از آن جدا مي‌شوند، وزن مخصوصي بالاتر نسبت به ماگما دارند و از اين رو ته‌نشست آنها از ماگما به صورت لايه‌اي خواهد بود. برخي از اين لايه‌ها در اصل از يك كاني ساخته شده‌اند. در اين نوع از كانسارها، كروميت در داخل طبقات ضخيم و متوالي سنگ‌هاي غني از اوليوين و پيروكسن قرار مي‌گيرند. غني‌ترين كانسنگ كروميت در لايه‌هايي به نام كروميتيت در كمپلكس بوشولد يافت مي‌شود.

اين كانسارها به‌لحاظ اقتصادي داراي اهميت ويژه‌اي هستند به‌طوري كه بيش از 90 درصد ذخاير كروميتي جهان در انباشته‌هاي لايه‌اي يا چينه‌سان (Stratiform) قرار دارد. اين كانسارها عموماً در بخش‌هاي زيرين لايه‌هاي گابرويي،‌ پيروكسنيتي، آنورتوزيتي و برونزيتي و در توده‌هاي اولترامافيك لايه‌اي تفريق‌يافته شامل دونيت، پريدوتيت، پيروكسنيت نواحي سپرهاي آركئن پديد آمده‌اند و لايه‌هاي پيوسته و موازي با گسترش و تداوم جانبي بسيار زياد و آهن و كروم بالا دارند.

از ديگر مثال‌هاي اين نوع كانسار مي‌توان به كانسار استيل‌واتر ايالات متحده آمريكا و دايك بزرگ زيمباوه اشاره نمود.

·         كانسارهاي تيپ انباني يا آلپيني (Podiform)

اين كانسارها در مناطق فعال تكتونيكي و كمربندهاي كوه‌زايي و در ارتباط با افيوليتي و افيوليت‌ملانژها بوده و از كمربندهاي بسيار مهم آن كمربند آلپ- هيماليا است كه داراي كانسارهاي بسيار زيادي در كشورهاي يونان،‌ منطقه بالكان، تركيه، ايران، عمان، پاكستان، هند و فيليپين است.

اين دسته از كانسارها از نظر شكل و ساختمان خيلي نامنظم هستند و نام پوديفرم به جهت تغييرات زياد فرم عدسي شكل آنها و همچنين شباهت آنها به تخمدان ميوه‌ها (Pod) انتخاب شده است.

انباشته‌هاي انبانه‌اي، نيامي يا نوع آلپي عمدتاً به صورت انباشتگي‌هاي عدسي مانند در پيكره اولترامافيك افيوليت‌ها كه معرف ساخت پوسته اقيانوسي هستند، جاي دارند. سنگ‌هايي كه ميزبان اصلي كروميت را تشكيل مي‌دهند، اغلب دونيت‌ها هستند و حتي كروميت‌هايي كه در ميان هارزبورژيت‌ها قرار دارند، توسط هاله‌هايي از دونيت با ضخامت متفاوت از چند سانتي‌متر تا چند متر احاطه شده‌اند. واقعيت اين است كه بيشتر كروميت تيپ آلپي در منطقه ايران ميزبان هارزبورژيتي دارند كه به تركيب دونيت نزديك است. اكثراً تمركز آنها نامنظم بوده و دگرشكلي زيادي را متحمل شده‌اند، بيشتر اين توده‌هاي كروميتي جابه‌جايي شديدي را در طول چين‌خوردگي و از هم پاشيدگي عمومي ساختارهاي اوليه، داشته‌اند و به‌همين دليل شكل آنها بسيار متنوع است (اشكال صفحه‌اي مانند تا انباني)،‌ در حدود 23 درصد ذخاير اثبات‌شده و در حدود 10 درصد ذخاير شناخته‌شده متعلق به كانسارهاي انباني است، عيار اين تيپ كانسارها بيشتر از عيار كانسارهاي استراتي‌فرم كروميت بوده و در عين حال درصد Alآنها بالا است و نسبت Cr/Feدر آنها بالاتر از كانسارهاي لايه‌اي كروميت است.

 

جدول 3 مقايسه خصوصيات كانسارهاي كروميت تيپ لايه‌اي و انباني

 

تيپ انباني (آلپي)

تيپ لايه‌اي (استراتيفرم)

در اندازه‌هاي محدود

گسترش جانبي زياد و گاه چندين لايه

ذخاير كوچك و محدود

ذخاير بزرگ

ميزان ذخيره از چند تن تا 10 ميليون تن

ميزان ذخيره بالاي يك ميليون تن تا 100 ميليون تن

شكل نامنظم

لايه‌هاي منظم

بافت پوست‌پلنگي، گاه نامنظم

بافت لايه‌اي زياد و بافت پوست‌پلنگي

عيار Cr2O3تا 55 درصد

عيار Cr2O3تا 50 درصد

درصد Alآنها بالا و  Tiكم است

فاقد Alو يا درصد پايين و Tiزياد است

نسبت Cr/Feبالا (5/4-5/1)

نسبت Cr/Feكم (75/1-75/0)

ميزان پريدوتيت زياد، گابرو كم

ميزان پريدوتيت كم، گابرو زياد

تغييرات Cr/(Cr+Al)زياد

تغييرات Cr/(Cr+Al)كم

محتواي عناصر گره پلاتين كم و غيراقتصادي

محتواي عناصر گروه پلاتين زياد و اقتصادي

Fe2O38 درصد وزني

Fe2O324-10 درصد وزني

به‌طور عمده در پشته‌هاي ميان اقيانوسي تشكيل مي‌شوند.

به‌طور عمده در محيط‌هاي درون‌قاره‌اي آركئن يافت مي‌شوند.

 

شيوه‌هاي اكتشاف، استخراج و فرآوري

·         روش‌هاي اكتشاف كروميت

در رابطه با اكتشاف كانسارهاي كروميت مهمترين عامل مهم در شناسايي اين دسته از كانسارها خاستگاه و ژنز آنها است. محيط تشكيل كروميت مربوط به مجموعه‌هاي افيوليتي (نوع آلپي) و نقاط داغ داخل قاره‌اي (نوع بوشولد) است. بيشتر كانسار‌هاي كروميت در حدود m 1000-500زير گابروهاي لايه‌اي قرار دارند و اغلب در مرز دونيت‌- هارزبورژيت ديده مي‌شود. در رابطه با محيط زمين‌شناسي كانسارهاي تكتونيكي بايد مسائل تكتونيكي منطقه به خوبي مورد بررسي و مطالعه دقيق قرار گيرد. زيرا ممكن است فرآيند‌هاي تكتونيكي از جمله گسل‌ها، توده‌هاي كروميتي را در مكان‌هاي غير پيش‌بيني شده قرار داده باشند.

به‌طور كلي ارائه مدلي براي اكتشاف اين ماده معدني كه بتواند در مناطق مختلف كارائي داشته باشد، امكانپذير ناست و لذا نمي‌توان از يك روش خاص به عنوان مطلوب‌ترين روش اكتشاف كروميت نام برد. اما روش‌هاي معمول اكتشافي ممكن است در اكتشاف كانسارهاي كروميت مسمر ثمر باشند. در اكتشاف كروميت چند معيار اهميت دارند. اين معيارها عبارتند از:

الف- معيارهاي زمين‌شناسي

ب- معيارهاي ژئوفيزيكي

ج- معيارهاي ژئوشيميايي

 

الف- معيارهاي‌ زمين‌شناسي

در اين بخش از اكتشافات كروميت همانطور كه بيان شد محيط تشكيل كانسنگ كروميت و در حقيقت ژنز آن مطرح است. با بررسي دو نوع كانسنگ كروميت مي‌توان محيط‌هايي كه احتمال تشكيل كروميت وجود دارد مورد اكتشاف قرار گيرد. به عنوان مثال كروميت‌هاي انباني در ارتباط با مجموعه‌هاي افيوليتي هستند كه با بررسي وجود آنها در حواشي فعال قاره‌اي مي‌توان در اين بخش‌ها اقدام به اكتشاف كروميت كرد. لازم به‌ذكر است كه تمام مجموعه‌هاي افيوليتي داراي كانسنگ كروميت نهستند. در كروميت‌هاي لايه‌اي سنگ‌هاي اولترامافيك سپرهاي آركئن بهترين معيار در اكتشاف آنها است.

ب- معيارهاي ژئوفيزيكي

روش‌هاي عمده مطالعات ژئوفيزيكي كه براي اكتشاف كروميت مورد استفاده قرار مي‌گيرد شامل روش‌هاي مغناطيسي و ثقل‌سنجي است.

- روش‌هاي مغناطيسي

استفاده از اين روش جهت پي‌جويي و اكتشافات ماده معدني بستگي به خاصيت مغناطيسي و شدت آن دارد. با توجه به وجود رابطه ژنتيكي نزديك بين كروميت و منتيت مي‌توان از اين روش بهره جست. تركيب كريستاليزه شدن اوليه منيتيت نشان دهنده اين مطلب است كه منيتيت به همراه گابرو در بالا و كروميت همراه با دونيت در زير قرار مي‌گيرند.

شرايط كاربردي روش مغناطيسي در اكتشاف توده‌هاي كروميت زماني مشكل مي‌شود كه اختلاف شديد خاصيت مغناطيسي در سنگ‌هاي مادر وجود داشته باشد،‌ كه در اين صورت جداسازي آنومالي‌هاي حاصله و ارتباط دادن آنها به توده معدني مشكل است، در اين روش علاوه بر دستيابي مستقيم به ماده معدني مي‌توان توسط اين روش وضع تكتونيكي و زمين‌ساختي منطقه را روشن نمود و به طور غير‌مستقيم توده معدني را اكتشاف كرد.

- روش ثقل‌سنجي

متوسط چگالي توده كروميت برابر gr/cm35/4 است كه به طور نسبي به ميزان قابل توجهي از دونيت‌ها كه داراي چگالي gr/cm335/3 و سرپانتين با چگالي نسبي gr/cm365/2 بيشتر است، اين روش در صورتي كاربرد دارد كه توده كروميتي به صورت يكپارچه وجود داشته باشد و در صورتي كه توده كروميتي به شكل پراكنده در درون سنگ مادر قرار گرفته باشد، هرگز توجيه روشن و مشخصي از آنومالي‌هاي حاصله نمي‌توان به دست آورد. به علاوه به علت چگالي كم توده‌هاي سنگ مادر و درصد كم ماده معدني (كروميت)، تعبير و تفسير آنومالي حاصل از اين روش، ممكن است با اشكالاتي همراه باشد، چون ممكن است آنومالي حاصله ناشي از اختلاف چگالي اوليه سنگ‌ها و يا اختلاف ناشي از عمل سرپانتينزاسيون باشد. مشكل ديگر در مورد اين روش، تغييرات شديد توپوگرافي است كه در مواردي اصلاً‌ كاربرد روش ثقل سنجي را غير ممكن مي‌سازد.

توصيه مي‌شود در اكتشاف كروميت دو روش مغناطيسي و گراني‌سنجي با هم به كار گرفته شوند.

ج- معيارهاي ژئوشيميايي

روش‌هاي ژئوشيميايي را در مراحل مختلف پي‌جويي و اكتشاف منابع معدني مي‌توان به كاربست، غلظت عادي كروم در محيط‌هاي مختلف بين ppm 1000-5متغيير است و غلظت‌هاي بيش از اين مقادير، ممكن است نشانه‌اي از كاني سازي كروم باشد.

در پي‌جويي‌هاي ژئوشيميايي اين ماده معدني مي‌توان از عناصر ردياب و نشانه استفاده كرد، در مورد كروم مي‌توان از عناصر Cu, Co, Niدر سنگ‌هاي اولترامافيك به عنوان عناصر ردياب كروم نام برد و همچنين به عنوان عنصر نشانه كروم در كانسارهاي فوق بازيك از Ni, Cr, Ptنام برد كه با توجه به كميابي Ptو وجود Niدر گروه عناصر كم‌ياب، Crبه عنوان عنصرنشانه اصلي به كار مي‌رود.

توصيه مي‌شود كه از اين روش در اكتشاف كروميت در ايران استفاده شود.

·         روش‌هاي استخراج كروميت

كروميت به دو صورت روباز و زيرزميني در نقاط مختلف جهان با توجه به شرايط كانسار استخراج مي‌شود و در برخي كانسار‌هاي كروميت نيز هر دو اين روش‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد. در حال حاضر بخش اعظم كروميت در جهان به استفاده از روش‌هاي زيرزميني استخراج مي‌شود، عمليات معدنكاري كروميت معمولاً پيچيده است. اگر توده‌هاي بزرگ كروميت در نزديكي سطح زمين قرار داشته باشند، عمليات معدنكاري از سطح زمين و به صورت روباز انجام مي‌گيرد، با اين وجود، در اكثر حالات، اغلب كانسارهاي لايه‌اي (Stratiform) بوسيله روش‌هاي زيرزميني استخراج شده و اين شرايط در بسياري از كانسارهاي انباني (Podiform) نيز برقرار است، به غير از بخش‌هاي نزديك به سطح زمين كه استخراج كروميت به روش Open costنيز صورت مي‌گيرد.

روش‌هاي استخراج زيرزميني كروميت كه برحسب شرايط (زمين‌شناسي، مكانيك سنگي و ...) در كانسارهاي مختلف متفاوت است شامل روش‌هاي اتاق و پايه، انبانه‌اي و كندن و پركردن هستند.

·         فرآوري كروميت

بسته به نوع كاني‌سازي، خاستگاه و نوع بافت كروميت روش‌هاي فرآوري آن نيز متغير است. روش‌هاي معمول كانه‌آرايي شامل سنگ‌جوري و روش‌هاي ثقلي است.

الف- سنگ‌جوري

يك روش قديمي كه به صورت دستي انجام مي‌گيرد روش سنگ‌جوري است. در اين روش كانسنگ با عيار بالا، عيار متوسط، عيار پايين و باطله به صورت دستي و توسط كارگران از يكديگر تفكيك مي‌شوند. اين روش در كشورهاي توسعه نيافته به دليل وجود نيروي كار ارزان و نبود تكنولوژي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين روش به‌دليل استفاده از خاصيت ظاهري كلوخه‌هاي كروميت (رنگ آنها) و در نتيجه تجربي بودن آنها، دقت بالايي نداشته و لذا راندمان آن كم است.

ب- روش‌هاي ثقلي

روش‌هاي ثقلي از قديمي‌ترين و متداول‌ترين روش‌هاي پرعيارسازي مواد معدني هستند. اين روش‌ها فرآيندهاي فيزيكي هستند كه براي جدايش يك يا چند كاني از باطله‌هاي همراه به‌كار مي‌روند. مهم‌ترين روش‌هاي ثقلي روش جيگ و ميزلرزان است. اين روش‌ها بسيار ساده بوده و نسبت به ديگر روش‌ها همچون فلوتاسيون ارزان‌تر هستند.

 

كاربرد كروميت

كاربردهاي اساسي كروميت در صنايع متالورژي (بيش از 2/91 درصد)، صنايع شيميايي‌ (2/5 درصد)، ماسه‌ريخته‌گري (8/2 درصد) و ديرگدازها (حدود 8/0 درصد) است(International Chromium Development Association (ICDA), 2004). جدول 4 مشخصات استاندارد كروميت مصرفي در صنايع مختلف را نشان مي‌دهد.

 

جدول 4 مشخصات استاندارد كروميت مصرفي در صنايع مختلف

 

صنعت

درصد Cr2O3

Cr:Fe

عيار و ويژگي/ نوع كنسانتره و اندازه (mm)/ نوع كانسار

متالورژي

55-46

2:1>

كروميت پركروم/كلوخه120-20/ لايه‌اي يا انبانه‌اي

شيميايي

46-40

1: 2-5/1

كروميت پرآهن/ درشت و ريز20-2/ لايه‌اي

ديرگداز

38-33 (Al2O3از 22 تا 34 و كمتر از يك درصد SiO2)

1: 5/2-2

كروميت پرآلومينيم/ ريز با اندازه 1-2/0 و خيلي ريز با اندازه كمتر از 07/0 / انبانه‌اي

 

 

نوع كروميت و عيار آن در مصارف مختلف متفاوت است. مشخصات عمومي كروميت در تجارب جهاني اين ماده معدني، براساس صنايع عمده مصرف‌كننده آن در جدول 5 آورده شده است.

 

 

جدول 5 مشخصات عمومي كروميت در صنايع عمده مصرف‌كننده

 

نوع كانسار

عيار Cr2O3(%)

خصوصيات فيزيكي

نوع عيار

صنعت مصرف‌كننده

پاديفرم و استراتي‌فرم

55-46

سخت و كلوخه‌اي

پركروم (High Cr)

صنايع متالورژي

استراتيفرم

46-40

كلوخه‌اي

پر آهن (High Fe)

صنايع متالورژي و شيميايي

پاديفرم

38-33

34-22 (Al2O3)

كلوخه‌اي، ترد و خردشونده، ريزدانه

پر آلومينيوم (High Al)

صنايع نسوز (ديرگدازها)

 

Source: Roskill, 2000

 

 

·         كروميت در متالورژي

85 درصد كروميت جهان به فروكروم تبديل مي‌شود كه در تهيه فولادهاي ضدزنگ و كاربردهاي متالوژري مورد توجه است. اضافه كردن فروكروم به فولاد، چدن و آلياژهاي غيرآهني خواص مقاومت در مقابل اكسيداسيون و خوردگي، مقاومت در مقابل باكتري‌ها (جلوگيري از تجمع باكتري)، مقاومت در مقابل گرما، سخت شدن، مقاومت در مقابل سايش بالا برده و بدان‌ها استحكام و قدرت بيشتر مي‌بخشد. كاربردهاي فروكروم در صنايع متالورژي عبارتند از:

الف- فولادهاي ضدزنگ

ب- آلياژهاي غيرآهني مانند آلياژهاي نيكل و نيكل- آهن، مس، كبالت، آلومينيم و تيتانيم بكار مي‌رود.

پ- آلياژهاي آلومينيم

ح- آلياژهاي ساينده

 

·         شيميايي

بعد از صنعت متالوژني كروميت بيشترين مصرف كروميت در صنايع شيميايي است. بر طبق آمار انجمن بين‌المللي توسعه كروميت (ICDA) در سال 2003 مقدار مصرف كروميت در صنايع شيميايي حدود 2/5 درصد كل توليد كروميت جهان بوده است.

برخي از تركيبات شيميايي كه از كروميت تهيه مي‌شوند شامل دي‌كرومات سديم،‌ كرومات سديم، اسيد كروميك، كرومات و بي‌كرومات پتاسيم،‌ اكسيد كروم،‌ كرومات روي و سرب، سولفات كروم و ... هستند. كاربرد هر كدام از اين تركيبات در جدول 6 آمده است.

در حال حاضر بيش از 50 درصد كروميت غيرمتالورژيكي در توليد دي‌كرومات سديم به‌كار مي‌رود كه بيشتر هم به اسيد كروميك تبديل مي‌شود.

 

 

جدول 6تركيبات شيميايي حاصل از كروم و موارد كاربرد آنها

 

تركيبات شيميايي

فرمول شيميايي

مصارف صنعتي

بي‌كرومات سديم

Na2Cr2O7

ماده اكسيدكننده، باطري‌سازي، عكاسي، پيگمنت‌هاي رنگي در پارچه و پلاستيك، ماده تميزكننده اكسيد از فلز مس و قطعات برنجي

كرومات سديم

Na2Cr2O4

براي جلوگيري از زنگ زدن در برج‌هاي خنك‌كننده آب و دستگا‌ه‌هاي تهويه

بي‌كرومات پتاسيم

K2Cr2O7

ماده اكسيدكننده در صنايع روغن‌سازي،‌ واكس‌سازي، پارچه و پلاستيك و پگمنت‌هاي مصرفي در عكاسي

كرومات پتاسيم

K2Cr2O4

براي جلوگيري از زنگ‌ زدن در برج‌هاي خنك‌كننده و دستگاه‌هاي تهويه و

اسيد كروميك

H2Cr2O4

ماده ثابت‌كننده در رنگ‌رزي، آبكاري روكش‌هاي كرومي سطح اشياء به‌ويژه قطعات اتومبيل و وسايل خانگي

اكسيد كروم

Cr2O3

توليد فلز كروم، سراميك‌سازي، رنگ‌سازي، لعاب‌كاري، روكش

سولفات كروم

Cr(OH)SO4

كاتاليزور

كرومات روي

ZnCr2O4

كاتاليزور، رنگ‌هاي ضدزنگ (آستر)، صنايع كشتي‌سازي

كرومات سرب

PbCr2O4

ماده اصلي رنگ زرد جهت خط‌كشي خيابان‌ها

كلرات روي كروماتي

(ZnCl2)Cr

صنايع چوب (براي حفظ چوب در مقابل پوسيدگي و آتش)

 

منبع:طرح جامع معادن كروميت

 

·         صنايع نسوز

 





کروم و کرومیت فلزی راهبردی در صنایع فولاد و صنایع شیمیایی ناصر شهرکی سیستان و بلوچستان زاهدان publisher www.parsmine.com

در تاریخ : پنجشنبه، 1 دي ماه، 1390
نویسنده:admin
(51874 مشاهده)

در مورخه : چهارشنبه، 13 مرداد ماه، 1395
É realmente lamentável a morte do DJ Polegar. Eu o conhecia a bastante tempo e vi seu crescimento dentro da área de coÃÃaicnm§u£o. Era jovem e tinha muito ainda a produzir. Deixo meus pésames a família.
ارسال جوابیه ]


در مورخه : چهارشنبه، 13 مرداد ماه، 1395
Dado o efeito que tiveram as minhas palavras neste público atento... Julgo que devo redimir-me, pedindo perdão PELA LINGUAGEM USADA. Nada mais, já que aquilo que disse era realmente aquilo que queria dizer.Mas de facto a linguagem foi ifeliz. Desculpem-me aqueles que não a meeParram.ecssem bem e votos de bom trabalho,LV
ارسال جوابیه ]


در مورخه : چهارشنبه، 13 مرداد ماه، 1395
Nice list. My favorite way of remembering to be mindful is to get a few yellow sticky notes glued one in every acmoacodmtion (yes, wc including - right on the internal side of the door Andrzej
ارسال جوابیه ]


در مورخه : شنبه، 16 مرداد ماه، 1395
I lirelalty jumped out of my chair and danced after reading this! http://gyzukgd.com [url=http://wgmoxl.com]wgmoxl[/url] [link=http://miprruwdy.com]miprruwdy[/link]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : دوشنبه، 18 مرداد ماه، 1395
Apeicpration for this information is over 9000-thank you! http://nynehtqjfus.com [url=http://hhxluz.com]hhxluz[/url] [link=http://muymmp.com]muymmp[/link]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : يكشنبه، 3 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd11936 [url=http://cialisgeneric2017.com/]CIALIS GENERIC[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : يكشنبه، 3 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd75071 [url=http://viagraonline2017.com/]Viagra[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : يكشنبه، 3 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd379509 [url=http://sildenafilcitrate2017.com/]sildenafil[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : يكشنبه، 3 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd527379 [url=http://costofviagra2017.com/]cost of viagra[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : يكشنبه، 3 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd776908 [url=http://genericcialis2017.com/]cialis viagra comparison[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : يكشنبه، 3 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd800130 [url=http://cheapviagra2017.com/]extra resources[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : يكشنبه، 3 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd835667 [url=http://cialis20mg2017.com/]cialis black[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : دوشنبه، 4 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd1333945 [url=http://buyviagraonline2017.com/]BUY VIAGRA ONLINE[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : دوشنبه، 4 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd1529809 [url=http://cialisonline2017.com/]Cialis Online[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : دوشنبه، 4 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd1707247 [url=http://viagrageneric2017.com/]Viagra[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : دوشنبه، 4 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd2016833 [url=http://buyviagraonline2017.com/]Viagra Online[/url]
ارسال جوابیه ]


در مورخه : سه شنبه، 5 ارديبهشت ماه، 1396
wh0cd2958126 [url=http://cheapviagra2017.com/]Cheap Viagra[/url]
ارسال جوابیه ]

 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نظر:


:) ;) |) :- :( :0 :# *) ^) +)) :} |(( @: (:) :? :**
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]